PSÖRİAZİS

Klinik Dermatoloji

PSÖRİAZİS

Tıp dilindeki ismi psoriasis olan sedef hastalığı, alevlenmelerle seyreden, tanısı konulduktan sonra ömür boyu süren bir deri hastalığıdır. “Sedef hastalığı neden olur?” sorusunun en önemli yanıtı genetik yatkınlıktır. Bununla birlikte yaşam şartları, stres, hava kirliliği, beslenme alışkanlıkları, aşırı alkol, sigara, güneş yanığı, kortizon, aspirin ve lityum gibi kullanılan bazı ilaçlar, fiziksel ya da ruhsal büyük travmalar, viral ya da bakteriyel enfeksiyonlar gibi pek çok faktör, hastalığın tetiklenmesine neden olmaktadır.

Toplumda görülme sıklığı yüzde 1-3 arasında olan sedef hastalığı, alevlenme ve iyileşme dönemleriyle seyreder. Bu dönemlerin ne kadar süreceği hastalar arasında değişkenlik gösterir. Alevlenme sürecine ne zaman gireceği belli olmayan sedef hastalığının şiddeti ve belirtileri kişiden kişiye, hatta aynı kişide zaman içerisinde değişkenlik göstermektedir.

En sık görülen kronik plak tipi sedef hastalığında diz, dirsek, gövde ve saçlı deride daha sık olmak üzere vücudun her yerinde uzun süre kalan plaklar gelişir. Kızarıklıkların 1 cm’den küçük ve çok sayıda olduğu damla psöriazis en çok çocuklarda görülür ve üst solunum yollarında yerleşen streptokok mikropları ile tetiklenebilir. Sedef plakları keskin sınırlarını kaybedip genişleyerek birleşebilir. Yeni büyük plaklar ortaya çıkabilir. Bazen tüm deri kızarabilir. Avuç içi ve ayak tabanlarında kızarık alanlarda iltihaplı noktacıklar görülen tipte sedef hastalığı tedaviye dirençlidir. Saçlı deri ve tırnaklarda da sedef görülebilir. Tırnaklarda renk ve şekil değişikliği olabilir. Tırnak üstünde toplu iğne başı gibi çukurluklar, tırnakların uçlarında kalınlaşma, sarımsı yağlı görünüm sedef hastalığı için tipiktir. Saçlı deride küçük bir bölge etkilenebileceği gibi, bazen tüm saç cildi kızarıklık ve kepeklerle kaplanabilir.

Sedef hastalığı uygun tedavilerle kontrol altına alınabilir. Krem, merhem ve losyonlar tedavinin temelidir. Nemlendiriciler kepeklenmeyi azaltır ve ihtiyaç duyuldukça kullanılabilir. D vitamini içeren kremler de uygulanabilir. Ultraviyole ışınları ve ağızdan verilen ilaçlar özellikle hastalığın tedaviye dirençli ve yaygın olduğu durumlarda kullanılabilir.

Zayıf kortizonlu ilaçlar deri katlanma bölgelerinde ve yüzde kullanılabilir. Güçlü kortizonlar derinin incelmesine neden olabileceğinden kullanımları hekim tarafından yakından takip edilmelidir.

Sedef hastalığının tedavisi uzun sürebilir ve iyi yönetilmesi gerekir. Tedaviler hastalığın ve hastanın durumuna göre seçilir. Tedavi seçenekleri zaman zaman yeniden değerlendirilir. Bu açıdan hastanın güvendiği bir hekimin takibi altında olması özel bir önem taşır.